Na terenie całego cmentarza Stare Powązki spisano ponad 98 tysięcy grobów, pól grobowych i tablic memoratywnych. Pochówki znajdują się w 436 kwaterach, Alei Zasłużonych i katakumbach. Efektem 10-letniej pracy jest nakładka w serwisie mapowym Warszawy, w której bez trudu można m.in. znaleźć położenie każdego grobu na Powązkach.
Pomysł na inwentaryzację grobów na warszawskich cmentarzach zabytkowych powstał w Biurze Stołecznego Konserwatora Zabytków. Prace rozpoczęto w 2009 roku od najstarszego z nich – Powązek - założonego w 1790 roku. Projekt zyskał nazwę „Gromadzenie danych dotyczących pomników nagrobnych występujących na terenie wpisanego do rejestru zabytków cmentarza Stare Powązki”. Inwentaryzację nagrobków na tej nekropolii zakończono w 2019 roku.
Cała wiedza w jednym miejscu
W trakcie prowadzenia inwentaryzacji powstawała elektroniczna baza danych z informacjami o wyglądzie, stanie zachowania i lokalizacji wszystkich obiektów. Dzięki połączeniu jej z internetowym serwisem mapowym i znajdującą się tam wyszukiwarką, zgodnie z naszymi założeniami zgromadzona dokumentacja jest powszechnie dostępna. Warszawiacy mogą za jej pomocą odnaleźć położenie grobu swojego przodka lub osoby, którą się interesują. Historycy, varsavianiści czy konserwatorzy zabytków po bardziej szczegółowe informacje mogą się zgłosić do Biura Stołecznego Konserwatora Zabytków.
Mapa cmentarza wyposażona jest w wyszukiwarkę nazwisk osób pochowanych, której zadaniem jest wskazanie dokładnej lokalizacji nagrobka (dotyczy wszystkich cmentarzy) i wyświetlenie szczegółowych informacji o nim (dotyczy jedynie cmentarzy zabytkowych).
Na mapie Warszawy mapa.um.warszawa.pl z menu pionowego po lewej stronie należy wybrać zakładkę Cmentarze. Po kliknięciu po prawej stronie ukazują się pola do wypełnienia. Następnie należy wybrać nekropolię (tzn. Stare Powązki, cm. ewangelicko-augsburski lub cm. prawosławny), a następnie wpisać dane, jakimi się dysponuje – może być to nazwisko osoby pochowanej albo jego fragment, imię itp. Im więcej danych, takich jak np. data śmierci – tym wskazanie będzie dokładniejsze. Wyszukiwarka znajdzie osoby pochowane nie później niż 2019 rok.
Projekt na szeroką skalę
Projekt był pierwszym w historii cmentarza przedsięwzięciem na taką skalę. Wcześniejsze działania inwentarzowe prowadzone były wybiórczo. Skupiano się w nich zazwyczaj na najstarszej części cmentarza lub spisywano jedynie pomniki wyjątkowe pod względem artystycznym lub poświęcone znanym osobom.
Najciekawszym i jednocześnie najtrudniejszym aspektem pracy inwentaryzatorów na Powązkach było odczytywanie zatartych, nieczytelnych inskrypcji. Wypróbowanych zostało kilka metod. Ostatecznie jednak najlepsze rezultaty przynosiło polewanie wodą, a także podświetlanie inskrypcji pod odpowiednim kątem by wydobyć kontrast pomiędzy płaską powierzchnią a głębią liter. Często zdarzały się także pomniki porośnięte mchem, przysypane ziemią i porośnięte roślinnością. W takich przypadkach niewiele można było zrobić, ponieważ zespół nie miał uprawnień konserwatorskich, aby oczyścić kamień. Finalnie inskrypcje skryte pod mchem udawało się jednak zazwyczaj odszyfrować za pomocą dotyku.
Inwentaryzacje na innych cmentarzach
Częściowo zinwentaryzowane zostały także groby na cmentarzu ewangelicko-augsburskim przy ul. Młynarskiej. Jest to wynik kilkuletniej współpracy BSKZ z Gimnazjum nr 47 im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie. Projekt „Kotwice pamięci” obejmował różne inicjatywy, w tym spisywanie inskrypcji przez uczniów. Od 2020 roku inwentaryzacja grobów prowadzona jest przez BSKZ na cmentarzu prawosławnym na Woli.
Muzyczne Perełki
Dostępny jest także przewodnik „Muzyczne perełki", którego autorem jest jeden z wielbicieli warszawskich Powązek prof. Marek Cieciura . Można się z niego dowiedzieć wielu ciekawostek o sławnych osobach związanych z muzyką i piosenką, którzy są pochowani na warszawskich cmentarzach zabytkowych.